Wskaźnik masy ciała jako predyktor stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z zaburzeniami metabolicznym: obserwacje z Polskiego Rejestru Operacji Kamicy Pęcherzyka Żółciowego

08.03.2026

Gerard Stupecki, Dorota Krzos, Łukasz Nawacki, Magdalena Kołomańska, Robert Mazurkiewicz, Marcin Niżnik, Krzysztof Ratnicki, Małgorzata Czerniak, Piotr Myrcha, Sebastian Lenarcik, Kryspin Mitura, Małgorzata Pajer, Laura Kacprzak, Piotr Richter, Maciej Sroczyński, Iwona Gorczyca-Głowacka

Streszczenie

Introduction: Zależność pomiędzy chorobą wątroby związaną z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) a nadwagą/otyłością, jak również stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 2 (T2DM), jest złożona. Wiadomo, że powyższe schorzenia zwiększają ryzyko wystąpienia MASLD. Celem niniejszego badania była ocena wpływu wskaźnika masy ciała (BMI), płci oraz obecności stanu przedcukrzycowego/T2DM na częstość występowania MASLD.

Material and methods: Badanie objęło pacjentów z Polskiego Rejestru Operacji Kamicy Pęcherzyka Żółciowego. Rozpoznanie MASLD ustalano zgodnie z aktualnymi kryteriami diagnostycznymi.

Results: Spośród 3 392 uczestników, 859 (25,3%) miało prawidłową masę ciała, 1 302 (38,4%) miało nadwagę, a 1 231 (36,3%) było otyłych. MASLD rozpoznano u 828 pacjentów (24,4%), w tym u 93 (11%) z prawidłową masą ciała, u 280 (21,4%) z nadwagą oraz u 455 (36,9%) z otyłością (p < 0,001). Wskaźniki szans (OR) dla wystąpienia MASLD wzrastały kolejno: nadwaga (OR = 2,30; 95% CI: 1,62–3,30), otyłość I stopnia (OR = 4,50; 95% CI: 3,16–6,50), otyłość II stopnia (OR = 7,91; 95% CI: 5,11–12,33) oraz otyłość III stopnia (OR = 12,74; 95% CI: 7,11–22,93); p < 0,001 dla wszystkich kategorii. Ryzyko MASLD rosło wraz z BMI w otyłości III stopnia i wynosiło OR = 4,70 (95% CI: 2,08–10,64; p = 0,02) u mężczyzn oraz OR = 5,32 (95% CI: 2,91–9,71; p < 0,001) u kobiet. U pacjentów bez T2DM lub stanu przedcukrzycowego ryzyko MASLD w otyłości III stopnia było blisko 9-krotnie wyższe (HR = 8,77; 95% CI: 5,28–14,58; p = 0,001), w porównaniu z HR = 2,85 (95% CI: 1,43–5,68; p = 0,003) u osób ze współistniejącym T2DM lub stanem przedcukrzycowym.

Conclusions: Wykazano istotne powiązanie pomiędzy częstością występowania MASLD a wzrastającym wskaźnikiem masy ciała (BMI), przy czym zależność ta była bardziej wyraźna u kobiet. Decydujący wpływ na obecność MASLD miał jednak T2DM lub stan przedcukrzycowy. Zarówno pacjenci z nadmierną masą ciała, jak i – w szczególności – osoby z T2DM lub stanem przedcukrzycowym wymagają obowiązkowej diagnostyki w kierunku MASLD.

Keywords: cukrzyca typu 2, dyslipidemia, kamica żółciowa, MASLD, NAFLD, otyłość, otyłość trzewna, stłuszczenie wątroby, wskaźnik masy ciała, zespół metaboliczny

Pełna treść publikacji w języku angielskim na łamach Endokrynologii Polskiej »